داشتيم زندگي‌مان را به خوبي و خوشي و اول شخص مفردي پيش مي‌برديم كه ناگهان سرو كله سوم‌شخص مفردي پيدا شد و اصرار از او انگار از ما كه ظرفيت ذهني ما عجب ظرفيتي است و شايسته و بايسته است كه ما فلسفه تاريخ خوان شويم!

فلسفه تاريخ خواندن همان و لنگ ماندن در سامانه‌هاي معرفتي و نظام‌هاي افلاطوني، ماركسيستي و هگلي همان.

درس اول: بچه‌جان! گوش به ما بده كه در جهان چيزي به نام فلسفه تاريخ نداريم بلكم فلسفه‌هاي تاريخ داريم.

فلسفه‌هاي تاريخ همان سامانه‌هاي معرفتي‌اند كه صور و اشكال تاريخ را توليد و باز توليد مي‌كنند و سامانه‌هاي معرفتي همان دستگاه‌ها و نظام‌هاي انديشه‌اي و فلسفي‌اند كه افلاطون و هگل و ماركس زورشان را زده‌اند و توليدشان كرده‌اند.

درس دوم: اين مبحث با سه سوال شروع شد:

              آيا اسطوره شناسي خود گونه‌اي از فلسفه تاريخ نيست؟

              آيا اسطوره‌شناسي  نسبت با واقعيت  عمل مي‌كند؟

              آيا اسطوره‌شناسي به امور و رخدادهاي غير واقعي مي‌پردازد؟

• مثلا اگر بپرسند ايلياد و اديسه هومر واقعي‌است يا خير؟ چه‌ مي‌گويي؟
• واقعي نيست
• وقتي تاريخ را به مثابه رخدادي در نظر بگيري كه هم در جهان واقعي پديدار مي‌شود و هم در جهان ناخودآگاه جمعي، مي‌بيني كه هست؟

درس سوم: اين سوال بود كه تاريخ مفهوم است يا فرآيند؟

 گفتم: اين است

 گفت: نه

 گفتم: آن است

 گفت: نه. (متخصص بور كردن آدم‌ است.)

معلوم شد كه هم فرآيند است هم مفهوم. history  فرآيند است و History مفهوم. تاريخي كه مفهوم را در بر مي‌گيرد به مثابه امري كلي است و مابه‌ازاي بيروني ندارد و يك مقوله خود به خود است و تاريخي كه فرآيند را در بر مي‌گيرد به مثابه امري جزئي.

درس چهارم و پنجم و ششم و هفتم و هشتم هم بماند تا بعد.

بعد تحریر: تازگی ها شنیدم این استاد گرامی همین طوری زورکی زورکی خیلی ها را از پله های ترقی به بالا رهنمون شده اند.